Захих үг/хүүдээ/

Хорвоо дэлхий өнгөө сольсоор
Хонгор хүү минь том болжээ
Холоос санагалзах аавын сэтгэл
Хаврын салхи шиг урин болжээ.

Алаг хорвоогын муухай сайханг
Амьдралын худал үнэн,хатуу зөөлөнг
Анхалж хүүдээ хэлж сургах нь
Аав хүний сэтгэл юм.

Алс холоос хүү нь аавыгаа
Аав нь хүүгээ санагалзах өдрүүд
Ард минь хоцроод дурсамж болохыг
Алаг үр минь,чи ойлгоорой!

Амьдрал чамайг хүлээж авахдаа
Аавын гэрт тосож авахгүй!
Эмх цэгцгүй амьдрал чамайг
Эхийн сэтгэл шиг эрхлүүлэхгүй!

Эрдэм номдоо хичээнгүйлэн суралцаад
Энэ биеэ мэдлэг эрдэмээр цэнэглэж
Ээж аав,ах дүүдээ хайртай хүү нь
Эх нутагдаа эзэн нь болж төлөвшөөрэй!

Цаг үетэйгээ мөр зэрэгцээд
Цэгнэж алхаад хугацааг хожих нь
Цахим болсон энэ ертөнцөд
Цаглашгүй үнэтэйг мэдэрч алхаарай!

Зорилгодоо хүрэх чармайлтаа умартаж
Залхуурч суугаад өдөр алдахыг
Заавал мартахгүйг өөртөө сануулж
Заалттай энийг дагаж мөрдөөрэй!

Өчүүхэн зүйл дээр худал хэлж
Өөр бусдад итгэл алдах нь
Эргэж ирдэггүй итгэлт чанараа
Эрээд ч олохгүйг ойлгож яваарай!

Сэтгэл зүрхээ чөлөөтөй байлгаж
Санаа бодлоо нийтлэг болгоод
Садаа болох ичимхий гайгаас
Салах өөрчлөлтийг тууштай хийгээрэй!

Үндэс ургаж мод нахиалаад
Навч хийсэж цасанд дарагддаг шиг
Нас нэмж,үе өнгөрөөд
Нэр баларч чи мартагдахыг мэдээрэй!

Өндөр зорилго тавин төлөвлөж
Өмнө чинь зогсох залхуу маргаашыг
Өнөөдөр л ганцхан түлхэн унгаавал
Өгсөх шатаар дээшлэхийг ойлгоорой!

Нам доошоо хальтран унахуйд
Үүнээс доош ангал буйг санаж яваарай!
Өндөрөөс өндөрт авиран гарахуйд
Үүнээс илүү өндөр буйг санаж яваарай!

Ганцаардах үеүүд таарвал
Гонь бие гэж бүү гунихраарай!
Хорвоо уудам ч гэлээ
Өөрийнхөө дотроос бүү холдоорой!

Одод яагаад сансарт гэрэлтдэгийг мэдээрэй!
Орчлонд чи яах гэж ирснээ ухаарай!
Оргил яагаад уулсын сүр болдогыг мэдээрэй!
Орон зайнд бүтээгдэхүүн болдогоо чи ухаараарай!

Амьдрал гэдэг түмэн асуултын учигыг
Бусдаас асууж бүү яваарай!
Тайлагдахгүй уяа гэж байдаггүй шиг
Дотор сэтгэлээсээ хариугаа олоорой!

Өчигдөрийн үүл бүрхсэн нарыг мартвал
Нөгөөдрийн нарыг үүл бүрхсэн байх тул
Өнөөдрийн мэдэж байгаа зүйл чинь
Маргааш болоход багадна.

Алт мөнгөөр байхгүйг нөхөөд
Аз жаргалтай болдоггүй юм
Эрхэм зорилго тавин хүрснээр
Эдлэх жаргалтай болдогыг ухаараарай!

Ухаан сайт хүмүүнтэй учирваас
Уг сэтгэл бодлоос нь суралцаарай!
Ул муут хүмүүнтэй учирваас
Уг сэтгэл бодлоо эвдэрэхээс сэргийлээрэй!

Хар санаатан өнөөдөр шалбааг мэт байхад
Хүү минь,чи! гол мэт урсаарай!
Хар санаатан маргааш үер мэт аашилбал
Хүү минь,чи! далай мэт оршоорой!

Алдаж алхвал аваад урсгадаг
Амьдрал хэмээх энэ урсгал голд
Хайрт аав чинь сөрөн зогсож байна
Харин миний хүү урагш алхаарай!

Аливаа үйлсэд алдах алхам бий
Алдаа болгоны дотор амжилтын үндэс бий
Амжилт болгоны дотор аргын увидас бий
Арга болгоны дотор язгуур сэтгэл оршино.

Захих сургааль олон боловч
Зарим хэсгээс шууданлаж явууллаа
Үлдсэн сургаалиа тэврэлдэн учираад
Үлгэрлэж хүүдээ сургах болно.

2006-1~2007-12

ААВДАА БИЧСЭН ЗАХИДАЛ~~

Харьд суугаа хүү тань
Холын хол Солонгос орноос
Хөвөн цагаан үүлсийн дээгүүр
Хүрч очих хийморьтой ерөөлийг өргөн дэвшүүлье!
Хайрт аав таныгаа санасан
Халуун сэтгэлийн гүнээс мэндчилье!
Хамаг амьдралын минь сүлд болсон
Хөгшин буурал аав Та амар байна уу?
Шиврэх энэхүү шүлгийн мөрүүдээр
Ширхэг эс болон тандаа нэвчье
Эрхэм аавдаа бичих захиагаар
Эгшиг аялгуу болон уянгалъя
Чин сэтгэлийн үгээ сонсож
Чимэг болох мөрүүд нэмээд
Чагнан суух аавынхаа сэтгэлд
Чадах чинээгээрээ бичиж явууллаа.

Намайг дулаацуулах нар энд ховорхон
Налайн сүүмийх уулс нь дүнсгэр
Нөмрөн хучих тэнгэр нь бүрхэг
Нэрлээд суух од мичид цөөхөн
Нүүдлийн шувууд буцдагийн адилаар
Нартай нэгэн өдөр гэртээ харина аа
Нэг биш хэдэн жил
Нутгийнхаа нарыг санасан
Нарлаг Монголынхоо наадмыг
Нулимс унаган дурссан
Нууцхан тандаа хэлэхэд
Нийслэл хотоо зүүдэлсээн
Тосоод авах хүнгүй
Төрөл садан үгүй
Туулах зовлон ихтэй
Тусгай бүлэгт хамаарч
Түгшүүр тээсэн амьдралтай
Төсөөлөн бодсоноос ондоо
Тэсэх тэвчээр шаардсан
Тийм л нэгэн оронд
Түвшин жаргалыг зүүдэлж
Тухгүй амьдралыг туулж байна
Аав аа! хүүдээ санаа зоволтгүй ээ
Алдаа оноотой энэ л хорвоод
Аавынхаа бийд
Амьдрал үзье дээ хүү нь
Архи ууж адаг болоод
Арчаагүй болж гэртээ харьсан нь зөндөө
Аливаа нөхцөлтэй ажлыг
Адил найзуудын хамтаар
Амрах цагаа хугаслаж
Амархан хийж сурлаа
Амьдралд таарах амттанг
Амталж шимж сурлаа
Алаг хорвоогийн өнгийг
Аанай л ялгаж сурлаа
Амьдралын минь сүлд болсон
Аав тандаа хүү нь хайртай
Амьдрал хэмээх амттанг
Асгаж үзээгүй ээ
Атга хөлсөө цуглуулаад
Асарч тойлно оо аавыгаа
Санах зүрхний угаас
Сийрэг цохилтоор ундарсан
Сэтгэл нулимс хоёроо
Саяхан хүртэл барьсаан
Хүү нь танаараа үлгэрлээд
Хүч тамир аван хөдөлмөрлөж
Хангу хүний мөсгүй чанарыг
Хайхрах зүйлгүй давах юм.
Нутгийн нарныхаа илчийг шингээсэн
Нуган биенийхээ энэ л илчээр
Харь нутгийн зэврүүн агаарыг
Халаглах юмгүй туулах юм.
Хүйтэн биш ч энд зэврүүн байна
Хангу хүний чанар
Хог юм аа ,аав аа
Харь нутгийн хүн гэж
Хараалгаж загнуулж адлуулж үзсээн
Тэглээ гээд гутарч алхсангүй
Тийм үг хэллээ гээд санаа бодсонгүй
Тэнэг ааштайд нь гайхаж явлаа
Тааруухан санаатайд нь өрөвдөж байлаа.

Мөнхөд энд байхгүйг
Мэддэг болохоороо би
Мөрөөдөл хүслээ барин зүглүүлж
Мөдхөн очиж золгохын тулд
Маш ихэд хөдөлмөрлөж байна
Хатуу бүхнийг хийж
Хатуужил гэх эрдмийг
Хүч оюунаа ашиглаад
Хичээнгүйлэн суралцаж мэдлээ
Хугацаагүй хөдөлмөрийн албанд
Хар хүн болж
Хоног алдахгүй
Хойш тавилгүй
Хугацаа бүхнийг хожиж
Хайрт буурал аавдаа
Хэзээд очиход бэлэн
Хүсэлдээ хүрч золгохын тулд
Хэцүү бүхнээс шантралгүй
Хурдан хурдан хийгээд
Хөлсөө хурааж чадлаа
Буянтай буурал тандаа
Бахархах сэтгэл төрүүлэм
Бат амьдралыг босгох
Баатар биш ч
Байгуулагч болоод
Бүтээлч Солонгос орноос
Босгох эрдмээс суралцаад
Бүр мөсөн очно оо
Бараг харих дөхсөн ч
Будаа идэж ус уугаад
Бэрх бүрийг амталж
Бэрхшээл бүхэнд шургалаад
Болхи энэ биеэ
Бүрэн төгс боловсруулж
Буурай Монгол улсаа
Бэхжүүлж хөгжүүлэхэд нэмэр
Сүлд нутгаа дээдлээд
Сайн хийморьтой явна
Сургаал үгийг тань санаад
Сайхан санаа үзүүрлэнэ
Сэрүүн өлгий нутгаа
Сэргэж нэг санана
Зүрхэн нэг аавыгаа
Зүүдэлж хононо би
Зүрхнээс ундарсан санахуй
Зүгээр ч үгүй догдлуулсаар
Судас биеэр дамжаад
Сэтгэл санаанд шингэнэм
Элэгнээс уягдсан сэтгэл
Ээдэрч зогсолгүй уяраасаар
Тархи оюунаар дамжаад
Танд надад шингэнэм.

Элдэв хөдөлмөрийн амтыг дэлгээд
Эрхэм аав тантайгаа золгоё.
Эдлэх жаргалаас өвөртлөн очоод
Энгэрээрээ тэврэлдэж учран золгоё.
Сонсгох эгшиг аялгуун мөрүүдээр
Санасан сэтгэлээ хурлуулж буулгав
Сайн сууж байхын ерөөлийг өргөж
Солонгос улсаас хүндэтгэн ёслов.
Даарах сэтгэлд минь илч нэмсэн
Даах нуруунд минь хүч нэмсэн
Давах амьдралд минь хайр нэмсэн
Дал гарсан аавдаа
Далай тэнгисийг туулан очих
Жаргалан.
2006-01-07 Seoul oн.

ХҮҮДЭЭ БИЧСЭН ЗАХИДАЛ~~

Хүүхэд насыг минь санагдуулсан
Хонгор хүү минь сайн байна уу?
Холын холоос санан суух аав ээж нь
Хайрлан санахын сэтгэлийн сацалаар
Хөөрхөн алаг үрийнхээ амрыг эрье!
Хүү чамдаа энэ л захиагаараа
Хүсэл тэмүүлэлтэй сурахын ерөөлийг
Хамгаас хайрт хүүдээ өргөн баръяа.
Хэлж захих сэтгэлийн элч болгож
Хүргэх энэхүү шүлэглэсэн захиагаа
Хүлээн суугаа хүүдээ дугтуйлж илгээлээ.

Булбарай хөөрхөн хүүгий минь
Балчир байсан мөч болгон нь
Бодолд минь эргэн санагдаад
Бантан зооглоод унтаад өгдөг нь
Бүүр сэтгэлд минь үлджээ.
Товор товор алхлан ирээд
Том гарын минь чигчий хурууг
Алдрайхан хүү,чиний бяцхан гар
Атгаа дүүртэл барьж дагаад явдаг нь
Саяхан л юм шиг санагдах юм.
Сар жилийн уртад хүүгээ
Санан бодож,хайрлан энхрийлээд
Солонгос улсад ажиллаж амьдрахдаа
Сэтгэл зүрх хоёртоо зураглаж явна.

Амь биенээс минь тасарсан дусалдаа
Аав нь хамгаас хайртай
Амьдралын минь галыг манах оч болсон
Алаг үрээ бүхнээс дээдэлнэ.
Амьдралын энэ түр түлхэлтэнд
Ажилаа хийгээд хөлсөө хураахдаа
Аав нь хүүгээ санан хайрлаад
Алаг үрээрээ тэнхээ авдаг юм.
Хотын сайхан гудамжаар гурвуулаа
Хөл нийлүүлэн алхаад
Жаргалтай сайхан халуун бүл
Жаргаж байгааг
Үүр шөнийн заагаар хүү минь
Үнэгчилэн зүүдэлснийг чинь аав нь мэднээ.

Эгдүүтэй байсан тэр л өдрүүдэд
Энхрий хүү чамайгаа дагуулаад
Эрхлэж наадах ясли цэцэрлэгт нь
Хүрэж өгөөд очиж авахыг
Хүсэж байсан юм шүү
Харин одоо миний хүү
Хөвгүүн болж сургуульд оржээ
Дэлхий эргэсээр хүү минь өсөхөд
Дэргэд чинь аав нь байгаагүй ч
Дэрсхэн хүү чамайгаа хөтлөн
Дүүрэн сэтгэлээр хайрлан үнэрлэхийг
Дэндүү ихээр хүсэж мөрөөдсөн.

Өөдөсхөн байсан миний хүү
Өөдөө өсөж том болжээ
Өнгөрсөн бүхнээс зураглан бодоход
Өхөөрдөм хүү минь харагдах юм
Атгахан зүрхэнд хүү минь чи
Алив бүхэнтэйгээ багтдаг болохоор
Ажил хийгээд ядарахгүй байна
Амьдралын минь ирээдүй гийж байна
Одоо миний хүү удаан хүлээхгүйг
Орчлонгын нар цацруулж хэлнэ дээ
Одоохон хүү дээрээ очих дөхсөнд
Омголон зүрх минь догдолж эхэллээ.
Алхах алхам маань эргэснийг бодвол
Амар жаргах цаг нь болжээ
Ажилаа дуусгаад очих болохоор
Аавдаа санаа бүү зовоорой.

Удаан уулзаагүй болохоор
Уртаар найраглаж захиа бичлээ
Ургаж гарсан бодолоо
Унжуулж шүлэглээд уянгалуулж бичлээ
Улам санах сэтгэлийн уяралаас
Уран үгс униар татууллаа
Удахгүй учиран золгох болохоор
Уйдан санааширч болохгүй шүү
Санасан сэтгэлээ мөрлөж бичээд
Сэтгэл сэргээд сайхан боллоо
Хайрт хүүтэйгээ уулзах мөч
Хамгаас дотно байх болно.

За,ингээд захиагаа өндөрлөе
Зөндөө ихэд боддогоо бичлээ
Замд гарсан өдөр холдоод
Золгож уулзах цаг ойртжээ.
Амь биений минь тасарсан дусалдаа
Аав нь хамгаас хайртай
Амьдралын минь галыг манах оч болсон
Алаг үрээ бүхнээс дээдэлнээ.

2006-01-23 Seoul